Met de NEX-reeks stapte Sony vorige zomer in de wereld van de spiegelloze systeemcameras. Geen onvoorspelbare stap van Sony, want de markt voor compacte systeemcameras is groot en onverzazdigd. Wat ons natuurlijk meer interesseert zijn de prestaties van Sony’s compacte alleskunners.

Sony is een grote fabrikant van elektronische apparaten, zij hebben niet dezelfde traditie als een Canon of Nikon, of andere fabrikanten met een geschiedenis in (spiegelreflex-) foto-apparaten. Daardoor ontwikkelen zij toestellen die zowel van uiterlijk als manier van werken een andere aanpak hebben als meer traditionele fabrikanten.

Het is dan ook geen verrassing dat de NEX -3 en de NEX-5 totaal anders lijken dan de compacte systeemcameras die tot op dat punt op de markt waren. Sony wil naar eigen zeggen eerder revolutioneren dan miniaturiseren.

Beide toestellen hebben een 14 MPixel APS-C CMOS sensor en een nieuwe BIONZ-beeldprocessor onder de motorkap. Ook hebben ze een 3” Wide (16:9) kantelbaar LCD-schermpje met 910 000 dots resolutie. Ze verschillen op vlak van videofunctie: de NEX-3 heeft een 720p MPEG-encoded video, terwijl de NEX-5 een 1080i videofunctie met AVCHD-encodering. Ook is de NEX-5 iets compacter en beter afgewerkt (magnesium-legering).

Hoewel ze officieel nog altijd tot de Alpha-groep behoren, hebben ze een nieuwe vatting, E-mount. Tot nu toe zijn er drie lenzen beschikbaar: de SEL 16mm f/2.8 OSS, de SEL 18-55mm f/3.5-6.3 OSS en de SEL 18-200mm f/3.5-6.3 OSS. Aangezien de NEX bodies geen interne stabilisatie bieden, zijn deze alledrie gestabiliseerd.

Tegelijkertijd heeft Sony een adapter uitgebracht om Alpha-mount lenzen om te vormen naar E-mount lenzen.

Ontwerp & Ergonomie

Zoals ik in de introductie al vermeldde: de NEX-5 is geen mini-spiegelreflextoestel geworden, zoals zijn concurrenten wel blijken te zijn. In plaats daarvan geeft de NEX-reeks meer een indruk van een compact toestel met een (zij het lichtjes grotere) verwisselbare lens en meer geprononcieerde grip. Afgezien van hun bescheidener dimensies had ik niet het gevoel dat het toestel slecht in de hand ligt. Ook de kwaliteit van bouw voelt heel solide aan: de NEX-5 heeft een magnesium legeringen alle drie lenzen hebben een aluminium afwerking.

Je merkt meteen het concept achter de NEX-5 als je de achterkant van het toestel bekijkt: de bedieningsmogelijkheden beperken zich tot 3 knoppen en een control dial (draaiwiel). Het is duidelijk dat de Sony beginnende gebruikers niet wil overweldigen.

Veel ervaren fotografen klagen over het gebrek aan externe bedieningsmogelijkheid van de NEX. Een groot deel van die ergernis heeft volgens mij ook voornamelijk te maken met de aparte indeling van het menu, en het feit dat je na het maken van een instelling terug uit het menu en naar de liveview gaat. Dat laatste maakt meerdere instellingen tegelijk veranderen onmogelijk: je moet na iedere instelling terug het menu oproepen) Ook per ongeluk op het verkeerde item duwen zorgt zo voor meer frustratie dan het zou moeten.

Toch even relativeren: nieuwe systemen vergen nu ook eenmaal een aanpassing bij de gebruiker. Toegegeven, bij Sony is die aanpassing misschien groter, maar zulk een enorm probleem maak ik hier niet van.: Geen camera is perfect. Toch zou ik Sony aanmanen om de kritiek die van de ervarener gebruikers bij het ontwerp van de volgende NEX ter harte te nemen.

Autofocus en continu-beeldopname

Contrastdetectie autofocussystemen zijn een heel eind gekomen sinds hun introductie op toestellen met APS-C sensoren. Waar vroeger geen AF mogelijk was, of het eeuwig duurde om scherp te stellen, focust de NEX-5 nu een pak vlotter. Ik kan geen bezwaar meer opbrengen tegen contrastdetectie, de snelheid waarmee hier scherpgesteld wordt is voor veel gebruikers voldoende. Ook in donkere omstandigheden staat de AF ook goed zijn mannetje, iets waar de NX10 van Samsung bijvoorbeeld meer problemen mee heeft.

Ik heb de indruk dat de NEX-5 continu scherpstelt, onafhankelijk van, het feit of de continu-AF ingeschakeld staat of niet. Soms had de NEX-5 problemen met het scherpstellen op objecten aan de uiterste rand van het frame, maar dat was eerder zelden. Spijtig dat het soms wat langer duurt eer de camera opstart: soms duurde het twee volle seconden eer ik beeld op het scherm kreeg.

Sensor, belichting en beeldkwaliteit

De beelden die ik met de NEX-5 in combinatie met de SEL 18-55mm OSS maakte waren in het algemeen scherp. Specifieke problemen met resolutie en scherpte had ik niet. In mijn opinie zijn de beelden quasi even gedetailleerd als een standaard spiegelreflex.

De  SEL16mm OSS presteert dan weer minder, en dit merk je vooral aan de scherpte aan de rand van het frame op f/2.8. Het wordt wel beter als je de lens terugstopt naar f/5.6. Interieur fotograferen uit de losse hand is dus nog niet direct aan de orde. De 16mm pancake is dus ver van de ideale kitlens, maar waar ga je voor zo’n prijs een lichtsterke prime-lens vinden?

In alle eerlijkheid stel ik me vragen hoe die 16mm kit in het concept van de NEX-reeks past. De beginnende gebruiker ziet een compacte kit aan een lagere prijs dan de grotere 18-55mm. Dus, die 16mm kan voor sommige consumenten op het eerste zicht interessanter lijken, terwijl die kit eigenlijk geschikter is voor ervaner landschap- en/of interieurfotografen. Misschien dat Sony miskopen had kunnen vermijden door de prioriteit te geven aan de ontwikkeling van een kit met bijvoorbeeld een 30mm of 50mm f/2.8.

Waarvan ik op een positieve manier schrok, is de beeldkwaliteit op hoge ISO. Op dit vlak heeft Sony een voltreffer geland. Zowel in JPEG als in RAW slaagt Sony erin op ISO1600 en ISO3200 bruikbare beelden te produceren. Ik ben zelf van overtuigd dat dit toestel in de meeste gevallen de klassieke reflexsystemen lichtjes overtreft.

Sony heeft trouwens ook een sterke JPEG-output. Deze is uitermate scherp, zelf op hoge ISO-waarden. Verschillende sites rapporteren trouwens dat een gemiddelde JPEG uit de NEX tot 4 stops dynamisch bereik heeft. Een domper is wel dat het JPEG-algoritme een tendens tot overbelichting heeft. In lichtrijke situaties op -0.3EV fotograferen kan dus best geen kwaad.

Speciale Multi-frame Modi

Aangezien deze quasi dezelfde zijn als de multi-frame modi in de SLT-A33, zal dit voornamelijk een copy/paste uit de review van dat toestel zijn.

1. Handheld Twilight

(Schemeropname uit de hand)

Waarschijnlijk de meest handige functie van alle multi-shot modi. Het is duidelijk dat de signaalversterking (hogere ISO-waarde) in donkere omstandigheden altijd één duidelijk nadeel heeft: meer ruis.

Het principe achter Handheld Twilight en Multi-frame NR is simpel: ruis is willekeurig. Als je zes opnames van een scène zonder beweging achtereen maakt en informatie combineert, heb je een foto met minder ruis. In de praktijk werkt dit ook echt, en ik wil zelf zo ver gaan om te zeggen dat deze modus tot de meest handige features behoort die Sony de laatste jaren ontwikkeld heeft.

2. Auto HDR

Het principe achter HDR is voor de meesten duidelijk. Om een hoger dynamisch bereik te krijgen, combineert men informatie uit enkele verschillende opnames (onderbelicht, normaal belicht en overbelicht) om één correcte belichting eruit te halen. Dit wordt vooral in contrastrijke scènes gebruikt, waar het moeilijk is om een correcte belichting uit één shot te halen, sommige fotografen gebruiken deze techniek in een extreme variant om een aparte stijl aan hun kiekjes te geven.

Van de ingebouwde HDR-functie moet je geen abstracte en overdreven stilistische HDR-foto’s verwachten. De functie houdt zich trouw aan de originele bedoeling van HDR, en levert netjes uitbelichte en neutrale foto’s af.

Een functie die niet elke fotograaf gaat gebruiken, en ook niet voor elke scène geschikt is, maar desalniettemin handig.

3. Sweep Panorama

All work and no play make Jack a dull boy. Terwijl de twee vorige functies handig waren, is de Sweep Panorama functie gewoonweg fun. Het principe is eenvoudig: selecteer de Sweep Panorama-functie, beweeg in de richting van de pijl en het micro-alignment algoritme doet de rest van het karwei. Panoramas maken kan je in alle richtingen.

Ik stitch zelf vaker panoramas aan mekaar via Adobe Photoshop en zal dat ook blijven doen, omdat je dan zelf veel meer controle hebt over het resultaat. Maar ik kan niet ontkennen dat Sweep Panorama leuk is om snel een overzichtje te maken van je omgeving, een panaromafunctie in snapshot-filosofie, als het ware.

Batterij

In de CIPA-test haalt de NP-FW50 330 beelden. Dat is noch uitzonderlijk hoog noch laag voor een compacte systeemcamera. Voor een uitgebreidere dag fotograferen komt een extra Li-ION batterij desalniettemin altijd wel van pas.

Pro & Contra

Pro

• Compactste systeemcamera met APS-C sensor
• Eenvoudig voor beginnende gebruikers en point&shooters
• Ondanks compactheid goede ligging in de hand
• Solide afwerking van body
• Goede, metalen afwerking van lenzen
• Goed kantelbaar scherm
• Betrouwbare AF
• Zeer goede hoge ISO-prestaties
• Goede JPEG-output

Contra

• Voor geavanceerdere gebruikers te weinig externe controle over parameters
• Voor geavanceerdere gebruikers een verwarrend menu, niet altijd handig in gebruik
• Soms traag in opstarten
• Heel soms moeilijkheden met de scherpstelling van objecten aan de rand van het frame
• Tendens naar overbelichting in JPEG-formaat
• 16mm kitlens kan “verwarrend” zijn voor beginnende gebruiker

Conclusie

De punten die ik de contra-lijst aanhaal kunnen streng overkomen. Hoewel ik toch iet of wat scherpere kritiek heb op de menu-interface, vind ik dit geen overkombaar punt: de NEX-5 kan mij nog altijd krijgen. Vergeet niet dat dit een camera is die de point&shooter moet overtuigen om in iets kwalitatiever materiaal in te kopen, en daarin is Sony naar mijn mening geslaagd.

Apart daarvan blijft de NEX-reeks ook een interessante keuze voor de bedrevener fotograaf. Eens je ermee leert werken (en vooral met zijn tekortkomingen inzake gebruikswijze leert leven), bewijst de kleine van Sony zich als een verdienstige camera.

Er zijn twee dingen die me tijdens het testen van de NEX-5 opvielen op vlak van beeldkwaliteit: de prachtige prestaties op vlak van ruiscontrole op hoge ISO-waarden en de zeer degelijke JPEG-output. Het is enkel spijtig dat, zoals de SLT-A33, de camera een tendens heeft naar overbelichting in heldere scènes, vooral in JPEG-modus. In dat opzicht kan het nuttig zijn om de camera preventief lichtjes te laten onderbelichten.

Conclusie: de NEX-5 is een capabele camera in de handen van consumenten die een eenvoudige camera zoeken die meer kwaliteit levert dan DSC-apparaten, zowel als de bedrevener fotograaf die een compacter aanvulling zoekt op zijn zware spiegelreflex-kit.

• Beeldkwaliteit: 75/100
• Autofocus: 70/100
• Ergonomie/bouw: 80/100
• Menu/Interface: 65/100
• Praktische waarde: 80/100

Gemiddelde score: 74/100

- SVEN

This post is tagged compact system camera, csc, evil, ilc, nex, nex-5, review, sony, test